Amerikaans AI en GDPR: Europese alternatieven
Waarom je als Europees bedrijf moet nadenken over ChatGPT: de CLOUD Act, waar je gegevens staan, en alternatieven zoals Mistral en Scaleway.
Je team werkt elke dag met ChatGPT. Mails zijn sneller geschreven, rapporten worden samengevat en er komen sneller ideeën. Dat werkt prima. Maar heb je je al afgevraagd waar al die gegevens naartoe gaan?
Het probleem met Amerikaanse AI-modellen
ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Gemini (Google): de populairste AI-tools zijn Amerikaans. Je bedrijfsgegevens worden dus verwerkt op servers in de Verenigde Staten, of op zijn minst door een Amerikaans bedrijf.
Dat is niet meteen een ramp, maar er zijn een paar concrete risico's die je als Europees bedrijf moet kennen.
De CLOUD Act
De Amerikaanse CLOUD Act (2018) geeft de VS het recht om data op te vragen bij Amerikaanse bedrijven, ook als die data op Europese servers staat. Microsoft gaf in een hoorzitting voor de Franse Senaat toe dat ze niet kunnen garanderen dat klantdata nooit aan Amerikaanse autoriteiten wordt overgedragen.
Voor de meeste KMO's is dit geen dagelijks risico. Maar als je met gevoelige klantdata, financiële gegevens of strategische informatie werkt, is het wel iets om rekening mee te houden.
GDPR vs. Amerikaanse wetgeving
Er is op dit moment geen stabiel juridisch kader voor datatransfer tussen de EU en de VS. Het EU-US Data Privacy Framework kan op elk moment worden aangevochten, net zoals de voorgaande akkoorden (Privacy Shield, Safe Harbor). Onder de huidige politieke situatie in de VS is die onzekerheid alleen maar groter geworden.
Geopolitiek risico
Cloud- en AI-diensten kunnen meegesleurd worden in handelsconflicten. Prijzen kunnen van de ene dag op de andere stijgen, en sancties of exportbeperkingen kunnen de toegang tot een dienst blokkeren. Veel Europese organisaties willen daarom de komende jaren meer investeren in AI die onder Europese controle valt.
Vendor lock-in
Hoe afhankelijker je bedrijf wordt van één Amerikaans model, hoe moeilijker je overstapt. Je instructies, werkwijzen en koppelingen zijn afgestemd op dat ene platform. Verdubbelen de prijzen of veranderen de voorwaarden, dan zit je vast.
De Europese alternatieven
Gelukkig zijn er sterke Europese opties, en ze worden snel beter.
Mistral AI en Le Chat
Mistral AI is een Frans bedrijf dat open-source AI-modellen bouwt. Hun chatbot Le Chat is het Europese antwoord op ChatGPT, en hij is verrassend goed.
Le Chat antwoordt volgens Mistral met tot 1.000 woorden per seconde, zoekt live op het web met bronnen (onder meer van persagentschap AFP), kan grondig opzoekwerk doen voor ingewikkelde onderwerpen, begrijpt spraak, maakt beelden en kan kleine apps bouwen.
Le Chat is grotendeels gratis. De Pro-versie kost 14,99 dollar per maand (goedkoper dan ChatGPT Plus) en biedt onbeperkte chats, 150 snelle antwoorden per dag, en een modus zonder telemetrie. Er is ook een Team- en Enterprise-plan beschikbaar.
Het belangrijkste: je data blijft in Europa, en Mistral traint niet op je data.
Scaleway: Europese AI-infrastructuur
Scaleway is een Franse cloudprovider die AI-modellen host in Europese datacenters. Via hun Generative APIs kan je eigen software populaire AI-modellen gebruiken, zonder dat je zelf servers moet beheren. Alles draait in datacenters met een lage CO2-uitstoot in Parijs.
Het voordeel: je gegevens blijven helemaal in Europa, de GDPR zit er van in het begin in, en je hangt niet af van de grote Amerikaanse cloudbedrijven. Mistral AI zelf gebruikt Scaleway's infrastructuur voor het trainen van hun modellen.
De Generative APIs van Scaleway werken op dezelfde manier als de koppeling van OpenAI, dus bestaande koppelingen zet je relatief makkelijk over.
Andere Europese opties
OVHcloud (Frans) biedt vergelijkbare Europese hosting. De Llama-modellen van Meta zijn open, en die kan je zelf op Europese servers laten draaien. Het Duitse Aleph Alpha richt zich op grote bedrijven.
Wat je nu kan doen
Je hoeft niet morgen alles om te gooien, maar je kan wel slimme keuzes maken.
Kijk welke gegevens je deelt. Niet-gevoelige taken (brainstormen, algemene teksten) zijn prima voor ChatGPT. Gevoelige bedrijfsdata, klantinformatie of strategische documenten verdienen een Europees alternatief.
Test Le Chat voor dagelijks gebruik. Het is gratis en je kan het vandaag nog proberen op chat.mistral.ai. Voor veel taken presteert het even goed als ChatGPT.
Overweeg om gevoelige toepassingen zelf te hosten. Met Scaleway of OVHcloud kan je open-source modellen draaien op Europese servers, volledig onder jouw controle.
Combineer ze. Gebruik Amerikaanse tools waar ze het sterkst zijn, en Europese tools waar privacy en controle over je gegevens belangrijk zijn.
Wil je hier hulp bij?
We helpen bedrijven de juiste AI kiezen. Welk model past bij jouw situatie? Hoe zet je je bestaande werkwijze over? Hoe blijf je in orde met de GDPR? Neem contact op voor een gesprek.