Amerikaans AI-model in je bedrijf: de risico's en Europese alternatieven

Je team werkt dagelijks met ChatGPT. Mails worden sneller geschreven, rapporten samengevat, ideeen gebrainstormd. Alles werkt prima. Maar heb je je al afgevraagd waar al die data naartoe gaat?

Het probleem met Amerikaanse AI-modellen

ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Gemini (Google): de populairste AI-tools zijn Amerikaans. Dat betekent dat je bedrijfsdata verwerkt wordt op servers in de Verenigde Staten, of op z'n minst door een Amerikaans bedrijf.

Op zich is dat niet automatisch een ramp. Maar er zijn concrete risico's die je als Europees bedrijf moet kennen.

De CLOUD Act

De Amerikaanse CLOUD Act (2018) geeft de VS het recht om data op te vragen bij Amerikaanse bedrijven, ook als die data op Europese servers staat. Microsoft gaf in een hoorzitting voor de Franse Senaat toe dat ze niet kunnen garanderen dat klantdata nooit aan Amerikaanse autoriteiten wordt overgedragen.

Voor de meeste KMO's is dit geen dagelijks risico. Maar als je met gevoelige klantdata, financiele gegevens of strategische informatie werkt, is het wel iets om rekening mee te houden.

GDPR vs. Amerikaanse wetgeving

Er is op dit moment geen stabiel juridisch kader voor datatransfer tussen de EU en de VS. Het EU-US Data Privacy Framework kan op elk moment worden aangevochten, net zoals de voorgaande akkoorden (Privacy Shield, Safe Harbor). Onder de huidige politieke situatie in de VS is die onzekerheid alleen maar groter geworden.

Geopolitiek risico

Cloud- en AI-diensten kunnen meegesleurd worden in handelsconflicten. Kosten kunnen van de ene dag op de andere stijgen. Sancties of exportrestricties kunnen de toegang tot diensten blokkeren. 60% van de Europese organisaties plant om meer te investeren in soevereine AI-technologie in de komende twee jaar.

Vendor lock-in

Hoe meer je bedrijf afhankelijk wordt van een specifiek Amerikaans model, hoe moeilijker het wordt om te switchen. Je prompts, workflows en integraties zijn afgestemd op dat ene platform. Als de prijzen verdubbelen of de voorwaarden veranderen, zit je vast.

De Europese alternatieven

Het goede nieuws: er zijn sterke Europese opties. En ze worden snel beter.

Mistral AI en Le Chat

Mistral AI is een Frans bedrijf dat open-source AI-modellen bouwt. Hun chatbot Le Chat is het Europese antwoord op ChatGPT, en het is verrassend goed.

Wat Le Chat biedt: antwoorden tot 1.000 woorden per seconde (sneller dan ChatGPT), realtime websearch met bronvermeldingen van o.a. AFP, deep research voor complexe onderwerpen, spraakherkenning, beeldgeneratie, en een agent-functie om micro-apps te bouwen.

Le Chat is grotendeels gratis. De Pro-versie kost 14,99 dollar per maand (goedkoper dan ChatGPT Plus) en biedt onbeperkte chats, 150 snelle antwoorden per dag, en een modus zonder telemetrie. Er is ook een Team- en Enterprise-plan beschikbaar.

Het belangrijkste: je data blijft in Europa, en Mistral traint niet op je data.

Scaleway: Europese AI-infrastructuur

Scaleway is een Franse cloudprovider die AI-modellen host in Europese datacenters. Ze bieden Generative APIs aan: serverless endpoints voor populaire AI-modellen, volledig gehost in low-carbon datacenters in Parijs.

Het voordeel: volledige datasoevereiniteit binnen Europa, GDPR-compliant by design, en geen afhankelijkheid van Amerikaanse hyperscalers. Mistral AI zelf gebruikt Scaleway's infrastructuur voor het trainen van hun modellen.

Scaleway's Generative APIs zijn een drop-in vervanging voor de OpenAI API. Dat betekent dat je bestaande integraties relatief makkelijk kan overzetten.

Andere Europese opties

OVHcloud (Frans) biedt vergelijkbare Europese hosting. Llama-modellen van Meta zijn open-source en kan je zelf hosten op Europese servers. Aleph Alpha (Duits) richt zich op enterprise-toepassingen.

Wat je nu kan doen

Je hoeft niet morgen alles om te gooien. Maar je kan wel slimme keuzes maken.

Evalueer welke data je deelt. Niet-gevoelige taken (brainstormen, algemene teksten) zijn prima voor ChatGPT. Gevoelige bedrijfsdata, klantinformatie of strategische documenten verdienen een Europees alternatief.

Test Le Chat voor dagelijks gebruik. Het is gratis en je kan het vandaag nog proberen op chat.mistral.ai. Voor veel taken presteert het even goed als ChatGPT.

Overweeg self-hosting voor gevoelige toepassingen. Met Scaleway of OVHcloud kan je open-source modellen draaien op Europese servers, volledig onder jouw controle.

Combineer het beste van beide werelden. Gebruik Amerikaanse tools waar ze uitblinken en Europese tools waar privacy en soevereiniteit belangrijk zijn. Dat is geen zwakte, dat is een bewuste strategie.

Wil je hier hulp bij?

Bij Studio Koko helpen we bedrijven met de juiste AI-keuzes. Welk model past bij jouw situatie? Hoe zet je bestaande workflows over? Hoe blijf je GDPR-compliant? Neem contact op voor een gesprek.