Alle artikels
AI · 10 min leestijd · Door Joris Janssens

Welk werk geef je aan AI? Vijf vragen die het beslissen

Score elk terugkerend proces van 0 tot 10: weggeven, samen doen of zelf houden. Zo kies je als KMO wat AI mag overnemen, en wat bij jou blijft.

Border collie die alert naar de camera kijkt: een werkhond die de ronde doet terwijl jij het overzicht houdt, zoals AI dat werk in jouw plaats mag doen

De meeste ondernemers vragen eerst of AI iets kan. Maar AI kan intussen bijna alles een beetje. Je vraagt je beter af of AI het in jouw plaats mag doen, en hoe dicht jij ernaast moet blijven staan.

Nathaniel Whittemore, bekend als NLW van The AI Daily Brief, gaf daar op 14 augustus 2026 een simpel raster voor. Hij noemt het de AI Deputization Audit. Deputeren betekent iemand iets in jouw plaats laten doen. Je blijft er dus wel naar kijken.

Dat lijkt een detail, maar daar draait het om. Wie 'automatiseren' zegt, denkt vaak dat hij er nooit meer naar moet kijken. Wie deputeren zegt, houdt een oogje in het zeil en controleert af en toe.

Je kan het raster meteen invullen in onze gratis AI-audit. Hieronder lees je hoe het werkt, met voorbeelden uit een gewone KMO: mail, offertes, je klantenbestand, weekrapporten en gegevens uit portalen.

Wat moet je onthouden?

  • Begin met een inventaris van terugkerend werk. Eenmalige klussen horen hier niet.
  • Score elk proces 0, 1 of 2 op vijf vragen. Optellen geeft een score op 10.
  • 8 tot 10: deputeren. Je geeft het weg en controleert af en toe.
  • 4 tot 7: duet. AI doet een deel, jij blijft in de lus.
  • 0 tot 3: zelf houden. Fouten zijn te duur, of de andere kant verwacht jou.
  • Voor alles wat je niet weggeeft: benoem de blocker. Nieuwe tools lossen die vaak één voor één op.

Deputeren is iets anders dan automatiseren

Whittemore kiest dat woord bewust. Automatiseren klinkt alsof je er vanaf bent, deputeren klinkt als hulp krijgen. Jij blijft verantwoordelijk, ook als AI het klikwerk doet.

Voor een KMO is dat een gezondere houding. Je inbox laten voorsorteren is nuttig. Je inbox vergeten is gevaarlijk. Een eerste versie van een offerte laten maken is nuttig. Die offerte ongelezen naar de klant sturen is hoe je een prijsfout van 10.000 euro maakt.

De aanleiding van de aflevering is dat AI steeds vaker kan meekijken hoe jij werkt, en zo jouw manier van werken leert. Je doet het één keer voor, of het ziet je klikken. Dat lost een oud probleem op: veel ondernemers weten hoe een taak moet, maar krijgen het niet in een handleiding. Voordoen lukt wel.

Er is ook een keerzijde. Als een tool je scherm of je klikken opneemt, moet je nadenken over beveiliging, zeker bij klantgegevens, boekhouding of medische info. Begin bij één taak en laat de tool alleen zien wat daarvoor nodig is.

Stap nul: schrijf op wat elke week terugkomt

Zonder zo'n lijst blijft elke AI-demo een show. Je ziet iets indrukwekkends, en maandag doe je het werk weer zelf.

Schrijf de taken op die dag in, dag uit terugkomen. Whittemore noemt onder meer mails sorteren, weekrapporten, meetingvoorbereiding, je klantenbestand bijhouden, teksten hergebruiken, planning, klussen in leveranciersportalen, binnenkomende aanvragen beoordelen en cijfers uit systemen halen. In een Belgische KMO ziet dat er zo uit:

  • Inbox 's ochtends op orde zetten
  • Openstaande offertes nalopen
  • Facturen uit PDF's overnemen
  • Planning van de buitendienst bijwerken
  • Tickets een eerste antwoord geven
  • Cijfers uit het boekhoudpakket of een klantenportaal halen
  • Een intern weekoverzicht maken

Als het niet wekelijks terugkomt, hoort het niet in deze oefening. Een jaarlijkse strategiedag score je niet. Een maandelijkse BTW-aangifte wel, als jij daar telkens een halve dag aan kwijt bent.

Vijf vragen, elke keer 0 tot 2

Je scoort elk proces op vijf punten. Een hogere score betekent altijd dat het meer klaar is om weg te geven. Dat is belangrijk bij de vraag over fouten. Score 2 betekent daar 'weinig erg', niet 'heel erg'.

1. Is het de moeite?

Hoe vaak gebeurt het, en hoe lang duurt het telkens? Dagelijks 40 minuten mails sorteren is de moeite. Eens per kwartaal een presentatie maken meestal niet. AI loont bij werk dat vaak terugkomt, minder bij iets wat je af en toe eens doet. We schreven eerder al dat AI niet automatisch goedkoper is dan mensen als het volume te laag is of de controle te lang duurt.

2. Kan je het voordoen?

Zou je het in tien minuten kunnen voordoen terwijl iemand op je scherm meekijkt? Inboxregels, mappen, wat dringend is en wat mag wachten: dat kan je voordoen. 'Aanvoelen welke klant extra aandacht nodig heeft' is dat vaak niet. Als je het kan tonen, kan AI het meestal leren. Als het in je hoofd zit, blijft het bij jou.

3. Hoe snel kijk je het na?

Als AI het doet, hoe lang duurt controleren tegenover het zelf doen? Een voorsorteerde inbox scan je in twee minuten. Moet je bij een offerte elk cijfer, elke voorwaarde en elke zin opnieuw lezen, dan win je niets. Dan heb je er gewoon een stap bij.

4. Mag het misgaan?

Stel: AI doet het fout en niemand merkt het. Hoe erg is dat? Verkeerde map in de inbox: vervelend. Verkeerde prijs in een getekende offerte: duur. Verkeerde mail naar de verkeerde klant over een conflict: soms onherstelbaar. Score 0 als fouten duur of onomkeerbaar zijn. Score 2 als een stille fout weinig erg is.

5. Moet jij het zijn?

Hoeveel hangt de kwaliteit af van jouw persoon, smaak of relatie? Een weekrapport uit cijfers trekken hoeft niet van jou te komen. Een condoleance naar een klant wel. Onderhandelen over een lastige deal ook. Werk dat op jou steunt, geef je niet weg. Het vertrouwen van een klant kan AI niet van je overnemen.

Drie bakken: 8-10, 4-7, 0-3

Tel de vijf scores op.

  • Score 8 tot 10: deputeren. Het komt vaak terug, er staat weinig op het spel, je kan het voordoen en snel nakijken, en het hoeft niet van jou te komen. Geef het weg en controleer af en toe. Hier begin je.
  • Score 4 tot 7: duet. AI doet een deel, zoals een eerste versie, voorbereiding of sorteren. Jij beslist, past aan of stuurt door. Het meeste kenniswerk zit vandaag hier.
  • Score 0 tot 3: zelf houden. Fouten zijn te duur, of de andere kant verwacht jou. Dat is een bewuste keuze, geen mislukking.

Whittemore zegt niet dat je alles moet weggeven. Hij zegt dat het meeste werk in het midden zit, en dat je moet opvolgen of AI genoeg bijleert om zo'n duet later helemaal weg te geven. Een offerte voorbereiden is nu een duet. Over een jaar, als de prijzen, uitzonderingen en toon vastliggen, misschien niet meer.

Hoe dat eruitziet in een gewone zaak

Mails sorteren gebeurt elke dag, je kan het voordoen en je scant de lijst in een minuut. Een gemiste mail is vervelend, maar zelden een ramp als je er nog eens over kijkt. Score: vaak 9. Dat kan je deputeren, als je 's ochtends even meekijkt.

Een offerte voorbereiden doe je vaak, je kan het redelijk goed voordoen en nakijken gaat sneller dan van nul beginnen. Maar je wil de prijzen wel zien. Score: vaak 7. Dat wordt een duet: AI maakt de eerste versie, jij kijkt ze na voor je tekent.

De offerte naar de klant sturen komt even vaak voor, maar nakijken duurt even lang als het zelf doen, een foute prijs is duur en de klant verwacht jou. Score: vaak 3 of lager. Dat hou je zelf.

Cijfers uit een leveranciersportaal halen is saai herhaalwerk dat je makkelijk nakijkt, en het hoeft niet van jou te komen. Score: vaak 10. Dat kan je deputeren. Heeft het programma geen koppeling, dan zit het probleem daar, niet in de taak. Werk je met Odoo, dan haalt een koppeling op maat die blocker vaak weg.

Een delicaat klantgesprek vraagt oordeel, draait om de relatie en is duur als het misgaat. Score: 0 tot 2. Dat hou je zelf. AI mag hoogstens het dossier klaarleggen, en dat deel is dan weer een duet.

Vul je eigen processen in via de AI-audit. Eén proces duurt een paar minuten. Drie of vier processen geven al een beeld van waar je tijd zit.

Wat je niet weggeeft: schrijf op wat in de weg staat

Dit tweede deel maakt het raster pas echt bruikbaar. Voor alles wat geen 8 of meer scoort, schrijf je op waarom. En dan concreet, niet gewoon 'AI kan dit nog niet'.

Software zonder koppeling: het werk zit in een oud programma. Vroeger hield het daar op. Vandaag kunnen tools in dezelfde schermen klikken als jij. Dat is traag en loopt makkelijk vast, maar soms is het de moeite. Schrijf het op en schrap de taak niet.

Je weet hoe het moet, maar je krijgt het niet op papier. Doe het dan voor. Tien minuten voordoen werkt vaak beter dan een handleiding van drie pagina's die niemand bijwerkt.

AI kent de context niet: prijzen, uitzonderingen, wie welke klant is. Dat is geen reden om te stoppen, wel om die kennis ergens vast te leggen: een prijslijst, een paar voorbeelden, een korte lijst met 'nooit dit'.

En sommige dingen blijven, ook met betere tools: je smaak en je oordeel, fouten die je niet kan terugdraaien, en werk dat op een menselijke relatie steunt. Whittemore zegt dat ook, en hij heeft gelijk. Daar verandert een nieuwe knop niets aan.

De nieuwe tools brengen zelf ook een probleem mee: privacy. Als AI meeleest op je computer, moet je weten wat er bewaard wordt, waar, en wie erbij kan. Zeker bij klantdossiers.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Je hebt geen speciale tool nodig om dit raster te gebruiken. Het gaat over het werk, niet over één product. ChatGPT in je bedrijf zetten begint hetzelfde: bij processen, niet bij de tool.

Een praktische volgorde:

1. Schrijf acht terugkerende taken op, niet meer. Anders blijf je lijstjes maken.

2. Score ze in de audit.

3. Kies één taak met 8 of meer, zet die deze week in gang en spreek af hoe je controleert.

4. Kies één duet. Laat AI de eerste versie maken en kijk zelf na voor het vertrekt.

5. Laat de 0 tot 3 met rust. Schrijf alleen op wat in de weg staat, zodat je het herkent als een tool dat later oplost.

Als je niet weet waar te beginnen, begin bij de taak die je het meest irriteert en die een collega in tien minuten zou kunnen nadoen. Dat is bijna altijd mail, een rapport of gegevens overtypen, zelden strategie.

Wil je dit samen doorlopen, met jouw software en jouw uitzonderingen? Dat doen we in een AI-kickstart: de lijst maken, scoren, en een eerste duet of een eerste proces dat je weggeeft. Dat duurt geen maanden. Neem contact op als je twijfelt welk proces eerst mag.

Bronnen, geraadpleegd voor dit artikel: de aflevering van The AI Daily Brief van 14 augustus 2026, How to Decide What Work AI Should Do for You: The AI Deputization Audit en de bijhorende nieuwsbriefsamenvatting.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen deputeren en automatiseren?

Automatiseren klinkt als: het proces is weg, je denkt er nooit meer aan. Deputeren is iemand in jouw plaats laten werken, terwijl jij steekproefsgewijs blijft kijken. Daar draait deze audit om. Wie de controle schrapt, merkt de fout pas bij de klant.

Moet ik bij 'mag het misgaan' hoog scoren als de fout duur is?

Nee. Score 0 betekent: fouten zijn duur of onomkeerbaar, dus minder geschikt om weg te geven. Score 2 betekent: een stille fout is weinig erg. In dit raster betekent hoger altijd dat het meer klaar is om weg te geven.

Moet alles boven 8 meteen naar AI?

Nee. Een 9 is een kandidaat, geen verplichting. Begin met één proces, meet of het tijd spaart, en spreek af hoe je controleert. Als nakijken even lang duurt als zelf doen, was de score te hoog of de setup te rommelig.

Wat als mijn software geen koppeling heeft?

Vroeger hield het dan op. Vandaag kunnen tools in dezelfde schermen klikken als jij. Schrijf het op als iets wat in de weg staat. Het is geen reden om de taak uit je inventaris te gooien, en het is ook geen reden om meteen je hele boekhoudpakket te vervangen.

Is dit alleen voor ChatGPT?

Nee. Het raster gaat over het werk. ChatGPT, Claude, een interne assistent of een automatisering op maat: de vijf vragen blijven dezelfde. De tool kies je na de score, niet ervoor.

Meer weten?

Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf betekent?

Contacteer ons

Meer lezen

Terug naar alle artikels